דער גיוס
לערנען און דינען, אין דעם זעלבן אָרט
דאָס לאַנד קריגט זיך שוין פֿופֿציק יאָר וועגן גיוס ווי ס׳וואָלטן געווען בלויז צוויי ענטפֿערס, און ביידע פֿאָדערן אַז עמעצער זאָל פֿאַרלירן. ס׳איז דאָ אַ דריטער, און ער איז נודנע־פּראַקטיש: שטעל די ישיבֿה דאָרט וווּ די סאָלדאַטן זענען.
פֿאַר וואָס דער וויכּוח הערט נישט אויף
אַ חרדישע משפּחה זאָגט נישט אָפּ צו דינען פֿון בזיון. די מורא איז קאָנקרעט און ערלעך: אַז אַ בחור וואָס גייט אַרײַן וועט אַרויסקומען אָן זײַן לערנען, אָן אַ בית־מדרש, אָן אַ מיקווה, אָן דער סטרוקטור וואָס האַלט אַ פֿרום לעבן. דערווײַל קוקט אַ וועלטלעכע משפּחה ווי אירע אייגענע קינדער דינען און זעט אין דער מורא אַ בזיון. ביידע באַשרײַבן עפּעס אמתס. און קיינער פֿון זיי וועט נישט געווינען דעם וויכּוח דורך איבערחזרן אים הויכער.
וואָס מיר וואָלטן געבויט
ישיבֿות לענג־אויס די גרענעץ־באַזעס. נישט קיין סימבאָלישער שיעור־צימער און נישט קיין באַזוכנדיקער רבֿ — ריכטיקע בתּי־מדרשים מיט אַ מיקווה, מיט אַ סדר וואָס האַלט, און מיט אַ ראש ישיבֿה אויפֿן אָרט, געבויט אין די באַזעס אַליין. אַ יונגערמאַן דינט און לערנט אין דעם זעלבן אָרט און אין דער זעלבער צײַט, אָן אויסצוקלײַבן צווישן זיי און אָן אַז זײַן משפּחה זאָל דאַרפֿן ריזיקירן ווער ער וועט זײַן ווען ער קומט אַהיים. די מדינה באַקומט סאָלדאַטן. די קהילה האַלט אירע זין. קיינער ווערט נישט געבעטן זיך צו אונטערגעבן.
ישיבֿת גאולת שאול
די ערשטע האָט שוין אַ נאָמען און שוין אַן אָרט. זי וועט שטיין אויף אונדזער ערד אין שדה תרומות, אין טאָל בית שאן אונטערן באַרג גלבוע — די ערד וווּ שאול, ישׂראלס ערשטער מלך, איז געפֿאַלן אויף זײַן אייגענער שווערד כּדי נישט געכאַפּט צו ווערן. מיר בויען אַ ישיבֿה אויף פּונקט דער ערד וווּ אַ סאָלדאַט איז געשטאָרבן פֿון זײַן אייגענער האַנט, כּדי סאָלדאַטן זאָלן נישט שטאַרבן פֿון זייער אייגענער האַנט. דאָס איז נישט קיין משל וואָס מיר האָבן געזוכט. דאָס איז דאָס פֿעלד.
די רשימה
דער ראש ישיבֿה איז שמואל הערנשטיין — באַקאַנט ווי פּשוט. ער האָט געדינט אין צה״ל און איז אַהיימגעקומען מיט פּאָסט־טראַוומע. ער האָט זיך אויסגעהיילט מיט פֿלאַנצן. איצט וויל ער צוריקגעבן וואָס מען האָט אים געגעבן — און דאָס איז די גאַנצע טענה פֿון דער פּלאַטפֿאָרמע, אויפֿגעשטאַנען און רעדנדיק.
דאָס דאָרף
גאולת שאול וועט שטיין לעבן דעם היילונג־דאָרף, כּדי אַ סאָלדאַט אין באַהאַנדלונג זאָל קיין מאָל נישט דאַרפֿן אויסקלײַבן צווישן אויסהיילונג און אַ בית־מדרש.
דאָס איז דער פּונקט וואָס אַלע זאָגן ס׳איז אוממעגלעך.
ס׳איז אויך דער וואָס קאָסט אַם ווייניקסטן און ענדיקט דעם עלטסטן קריג אין לאַנד.